تعاونی هادر کشور بلژیک
بلژیک کشوری است در غرب اروپا. پایتخت آن بروکسل است که افزون بر اینکه پایتخت این کشور است، پایتخت اتحادیه اروپا و مقر فرماندهی ستاد مشترک ناتو نیز میباشد. بلژیک در شمال با هلند، در خاور با آلمان، در جنوب خاوری با لوکزامبورگ، در جنوب با فرانسه و از شمال باختری با دریای شمال مجاور است.( www.iranembassy.be/Farsi/HTM/ecobelge.htm)
بلژیک یکی از مهم ترین و اصلی ترین اعضاء اتحادیه اروپا به شمار می رود.مساحت بلژیک با 30528 کیلو متر مربع (11787 مایل مربع) است. بلژیک، با جمعیت 10.5 میلیون نفر، در قلب یکی از مهمترین مناطق صنعتی جهان قرار گرفته است. اقتصاد بلژیک بیشتر بر پایه خدمات است. بلژیک اولین کشور اروپایی اقلیمی بود که در اوایل دهه 1800 دستخوش انقلاب صنعتی شد. بلژیک به طور خاص دارای اقتصاد باز است.در سال 1999، بلژیک، یورو ،تنها واحد پول اروپایی، را به عنوان واحد پول پذیرفت و در سال 2002آن را جایگزین فرانک بلژیک کرد. رشد اقتصادی 2%است و نرخ بیکاری: 8.4%است.( http://www.nikrah.com/residency/belgium)
جمعيت اين كشور 10 ميليون و 392 هزار و 226 نفر در سال 2007 ميلادي بود كه ميانگين سني آنها 1/41 سال است. اميد به زندگي در بلژيك 92/78 سال است. http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=3986 (
بلژیک به ۳ قسمت تقسیم شده. Wallonië؛فرانسه زبانها ،Vlaanderen؛هلندی زبانها و Brussels؛ که مخلوطی از هر دو زبان است(البته بیشتر فرانسه).بلژیک دارای ۱۰ استان میباشد. http://meinexile.blogspot.com/2005/10/blog-post_16.html
با توجه به هدف ما در خصوص بررسی در مورد تعاونی ها الزام توضیحات فوق بلاشک ما را در داشتن نگاهی دقیق و عمیقتر به موضوع تعاونی ها در کشور بلژیک و همچنین اقتصاد مبتنی و به وجود آماده به دنبال آن کمک خواهد نمود. ما در این تحقیق به دنبال آن هستیم که جایگاه بخش تعاونی در شبکه اقتصادی را یافته و میزان اثرگذاری آن را بر روال جریانات اقتصادی دریابیم ،که آیا این نوع از بنگاهها در اقتصاد بلژیک توانسته اند به میزان مناسبی اثر مثبت داشته باشند یا اینکه اینگونه نمی باشد؟
تاریخچه تعاونی در بلژیک
در انتهای قرن نوزدهم، حرکت به سوی تشکیل تعاونی ها در بلژیک از توسعه جامعه گرایی نشأت گرفت. اگرچه تعاونی ها به طبقه های کاری امکان فعالیت به یک شکل صحیح را داد، قانون گذاران برای تعیین و تبیین مشخصات سازمان های تعاونی (اصول و اهداف اجتماعی آنها) تمایل چندانی نداشتند و از اینرو در سال 1873 تعاونی ها را به قانون شرکت های تجاری اضافه کردند. اما تاریخ اولین تعاونی در سال1848 است.
جریان رشد ،گسترش و سیر تحول تعاونی ها
حرکت تعاونی ها در بلژیک تا حدود زیادی به مشخصه های تاریخی آن که مبتنی بر اصول گرایی بود، وابسته می شد: حرکت های مسیحی-دموکرات، اجتماعی و کشاورزی، هریک در بخش های مختلف مشغول به کار بودند. تعاونی های اجتماعی بوسیله FEBECOOP معرفی می شوند که وظیفه آن متحد کردن تعاونی ها در بلژیک است. همچنین، تعاونی های مسیحی بوسیله Arco Group و حرکت های کشاورزی توسط Boernbond اداره می شوند. تحولات ساختاری بلژیک و افزایش ناحیه گرایی در این کشور، بعدها این بخش ها را تحت تاثیر بسیاری قرار داد. با این حال، می توان گفت که با ایجاد وابستگی های جدید در داخل این سازمانها، عملکرد مجزای اولیه آنها نیز کاهش یافت.
در سال 1955، انجمن تعاونی های ملی NCC به منظور شناسایی تعاونی ها از طریق معیارهای متعدد تشکیل شد. NCC امکان تشخیص مشخصه های تعاونی و حفظ اصول تعاون را فراهم می کرد. این انجمن یک بدنه مشاوره ای از وزارت امور اقتصادی است که با تایید آن، به سازمانهای شناخته شده که تعداد آنها بیش از 600 مورد است، اجازه بهره برداری از اهداف خود را که بیشتر اهداف مالی است، اعطاء می کند.
در دهه 80، تعاونی ها به خاطر انعطاف پذیری قانون تعاون در مقایسه با شرکت های محدود دیگر، رشد زیادی نمودند. این تعاونی های جدید لزوماً به یکی از سه سازمان تعاون وابسته نبودند. این بخش های سنتی در بلژیک غالب شده و توزیع دارو، امور کشاورزی و امور مالی را دردست گرفتند. همچنین عامل تعاون از ساختار برخی بانک ها حذف شد. به علاوه، تعاونی های کشاورزی، همانند تعاونی های فرانسوی، فعالیت های جدیدی را شروع کردند – از جمله استفاده مشترک از تجهیزات کشاورزی بین کشاورزان مختلف. و سرانجام، بلژیک یک کشور اروپایی با بیشترین تعداد تعاونیهای دارویی است؛ تقریباً 11% از تمام داروخانه ها که می توانند داروها را به کمترین قیمت در اختیار مردم بلژیک قرار دهند. همچنین، تعاونی های بلژیکی نیازهای اجتماعی مردم همانند خدمات مسکن، انجمن های نگهداری و حفاظتی را در سالهای اخیر برآورده کرده اند.
نهضت رایفایزن در قرن نوزدهم به کشور بلژیک راه یافت ولی راه دیگری سوای طرقی از سایر دول اروپائی اتخاذ کردند ،در پیش گرفت . برخلاف نهضت های اعتباری که ذکر آن رفت مهمترین منبع اعتبارات کوتاه و متوسط المدت برای کشاورزان نیست . تنها 15 تا 20 درصد از کشاورزان بلژیک در موسسات اعتبارات تعاونی عضویت دارند . اکثر زارعین برای تامین اعتبار معمولا به بانک های خصوصی ، دولت و بازرگانان محصولات کشاورزی می آورند . (سازمان مرکزی تعاون کشور ، 1384،ص 53 و 54)
عملکرد بخشهای مختلف تعاونی در کشور بلژیک
مذاکرات اجتماعی در بلژیک
قوانین کار، امور امنیت شغلی، و قوانین سیستم معاملات جمعی از وظایف فدرال است. شرکای اجتماعی، خود قادر به امضای موافقت نامه های جمعی در سه سطح هستند: یک سطح مرکزی شامل اقتصاد کل، یک سطح میانی شامل بخش های خاص صنعی و مذاکرات شرکتی که در سطح اولیه و اساسی بررسی می شوند. این ساختار به صورت سلسله مراتبی است که در آن برطبق اصول، یک سطح پایین تنها می تواند بر توسعه های مذاکره شده در سطح بالاتر موافقت نماید. شرکای اجتماعی همچنین در ارتباط با مسائل متفاوت در حوزه تعیین خط مشی مشاوره میشوند. براساس اصل زوجیت، آنها در کمیته ها و هیئت های هدایت کننده وضعیت رفاهی و بازار کار مشغول به کار هستند. با این حال، این حاکمیت به صورت دقیقی توسط دولت که گاهی در جلسات اجتماعی نیز شرکت میکند، کنترل میشود.
در سطح میانه، مذاکرات ممکن است به دو تفاهم نامه منجر شوند. به عبارت دیگر، مذاکرات، که در انجمن کار ملی (CNT/NAR) برگزار می شوند، منجر به تفاهم نامه های جمعی حرفه ای میشوند که به تمام شاخه های فعالیت های مربوط و کل کشور بسط می یابد. به عبارت دیگر، مذاکرات همچنین هردوسال یکبار خارج از سازمان دوجانبه رسمی انجام شده و نتیجه آنها، تفاهمنامه های ملی بین – بخشی است که تمام شرکت های داخل بخش خصوصی را شامل میشود.
در سطح بخشی، تفاهم نامه های جمعی توسط کمیته های مرتبط یا زیرکمیته های مرتبط امضاء میشود. تفاهمنامه جمعی بخشی به تمام کارفرمایان و کارمندان تحت پوشش کمیته ها و زیرکمیته ها اعمال میشود. به خاطر اینکه، مذاکرات در این سطح، چارچوب سطح بین – بخشی ملی را پیاده سازی میکند، بنابراین این سطح را مهمترین سطح معاملات می دانند.
در سطح شرکتی، یک موافقت نامه جمعی توسط سازمانهای کارمندی و سازمانهای کارفرمایی امضاء میشود. این توافقنامه در مورد تمام کارمندان قیدشده در توافقنامه قابل اجرا است، صرفنظر از آنکه آنها عضوی از یک سازمان کارگری صاحب امضاء باشند یا خیر.
به علاوه، یک سنت دیرینه در بلژیک وجود دارد: مذاکرات اجتماعی سه جانبه غیررسمی در سیستم ارتباطات صنعتی مرتبط با امور مهم سیاست گذاری. با این حال، از دهه 80، ایجاد چنین مذاکرات اجتماعی سه جانبه بسیار دشوار شد، چراکه دولت اغلب برنامه های قراردادهای اجتماعی جدید را به صورت برنامه های اصلاحی اجتماعی یک طرفه تبدیل میکند.
شرکای اصلی اجتماعی
تا 85% از نیروی کار، عضو اتحادیه تجارت هستند. با این حال، به خاطر اینکه مزایای بیکاری اغلب از طریق اتحادیه ها پرداخت میشوند، بسیاری از اعضاء بیکار می مانند. دو کنفدراسیون اتحادیه تجارت اصلی وجود دارد: Christian ACV/CSC و ABVV/FGTB اجتماعی. هردو شامل چندین اتحادیه سطوح بخشی، صنعتی و یا منطقه ای هستند. همچنین یک کنفدارسیون کوچکتر اتحادیه لیبرال به نام ACLVB/CGSLB وجود دارد. این سه کنفدراسیون، نشان اتحادیه های نماینده دارند، این بدان معناست که آنها می توانند توافقنامه ها را امضاء کرده و نماینده هایی را در انتخابات های اتحادیه های کار معرفی نمایند.
نرخ ظرفیت سازمانی کارفرمایان، یکی از بیشترین نرخ ها را در اروپا دارد. مهمترین انجمن کارفرمایان VBO/FEB (Verbond van Belgische Ondernemingen/federation des Enterprises de Belgique)؛ VBO/FEB شرکت های کوچک، متوسط و بزرگی را در بخش های مختلف معرفی می کند. این انجمن با سه سازمان کارفرمایی منطقه ای کار کرده تا یک موافقت نامه سازگار از کارفرمایان را سازماندهی و ارائه نماید.
دو سازمان کوچکتر که کم کم در مذاکرات اجتماعی قدرت می یابند، SMEها هستند (UNIZO در منطقه Flemish و Brussels و UCM در منطقه Walloon). علاوه برآن، CSPO/CENM نیز یک انجمن از فدراسیون های بخش بهداشت، اجتماعی – فرهنگی و آموزشی است. این بخش ها معمولاً در VBO/FEB ارائه نمی شوند. CSPO در حال حاضر یک عضو مرتبط از انجمن کار ملی و یک ناظر در انجمن اقتصاد مرکزی است.
حقایق و آمار در ارتباط با حرکت تعاونی در بلژیک
متاسفانه آمار مربوط به تعاونی های مصرف کننده ناقص است. تعداد تعاونی ها در هر کشور تقریباً شناخته شده است اما تعداد کمی از آنها تعداد اعضایشان مشخص شده است و حتی در تعداد کمتری از آنها، اعداد مهمی مثل برگشت سرمایه با دقت زیاد موجود است. با درنظر گرفتن این ملاحظات و تاثیر جنگ بر تعداد تعاونی ها، اعداد جدول زیر از آخرین سال نرمال، سال 1914 بدست آمده است:
کشور تعداد تعاونی ها تعداد اعضاء (به هزار نفر) نسبت به ازای هر 1000 نفر ساکنین برگشت سرمایه (به هزار)
بلژیک 205 170 90 1270
http://en.wikisource.org/wiki/Consumers_Cooperative_Societies
• در بلژیک، 29933 انجمن تعاونی در سال 2001 وجود داشته است.
• در بلژیک، داروخانه های تعاونی 19.5% از سهم بازار را به خود اختصاص داده اند.
• بلژیک تنها کشوری است که در آن حرکت تعاونی یک منشاء مصمم داشته و رنگ و بوی سیاسی و اجتماعی داشته است.
http://www.ica.coop/coop/statistics.html
شرکت اعتبار صنفی (شرکت بی نام)
مشخصات عمومی
«شرکت اعتبار صنفی» ، یک نهاد مرکزی است که یک شبکه متنوع ، متشکل از شرکتهای اعتباری (17) ، انجمن های اعتباری (18) را که در 4 فدراسیون منطقه ای گرد آمده اند و شکرتهای ضمانت متقابل (19 ) را پوشش می دهد دفاتر صرافی و کانامهای جدید توزیع مستقیم اینترنت و غیره نیز به این شبکه افزوده می شود انجمن های اعتبار 63% اعتبارهای شبکه را در سال 1996 تامین کرده اند این انجمن ها نماینده 91 شعبه و 153 نمایندگی برای 244 پایگاه فورش می باشند شرکتهای ضمانت متقابل وظیفه اعتبارهای واگذار شده ای را دارند که ضمانت آنها کافی نبوده است و آنها به تقویت توانایی پرداخت به شبکه کمک می کنند. «شرکت اعتبار صنفی» در شبکه نقش عمده فروش را دارد . این شرکت اعتبارهای واگذار شده توسط اعضای شبکه را تامین مالی مجدد می کند ، مدیریت داد وستد پرداختنی های اکثریت انجمن های اعتبار را بر عهده دارد و خدمات و محصولات مختلفی را به آنها عرضه می دارد . هدف آن این است که مرجع مالی شرکتهای مستقل و PME ها باشد . این شرکت به عنوان همکار و مشاور توسعه بنگاهها شناخته می شود . در سال 1996دارایی «شرکت اعتبار صنفی» به 4.7 میلیارد دلار می رسید ، در حالی که میزان سپرده ها و اعتبارها به ترتیب 2.8 و 1.9 میلیارد دلار بود.
از نظر تاریخی « اعتبار صنفی» که قبلا نام آن « صندوق ملی اعتبار صنفی» بود ، یک سازمان اعتبار صنفی قویاً وابسته به دولت بود . به هر حال ، در سال 1997 ، اساسنامه آن از یک سازمان عمومی تامین مالی به یک شرکت بی نام ( سهامی ) ، تابع قوانین خصوصی، تبدیل شد و در نتیجه امکان آن را یافت که وارد محدوده بانک داری شود . فعالیت های بانکداری سنتی نیز به وظیفه اولیه تامین مالی صنوف اضافه شد . به این ترتیب، « اعتبار صنفی » سه نقش ایفا می کند . این شرکت نگهبان مجموعه قوانین حاکم بر شبکه بانکهای تعاونی محلی است، که نمایندگی آن را نیز به عهده دارد و برای این تعاونی ها نقش اقتصادی ارائه خدمات بانکی و مالی از طریق بانک مرکزی خود را ایفا می کند و بالاخره نقش اولیه خود را که انجام ماموریت به حساب دولت بلژیک است ، را نیز شرکت فدرال مشارکت ، مایملک مالی دولت بلژیک 74% سهام این نهاد و 20 بانک تعاونی عضو آن مابقی سهام را در اختیار دارند . در ژوئیه 1997، شرکت فدرال مشارکت اعلام کرد که قصد واگذاری سهامش را دارد ، و اعتبار صنفی، از همان زمان به یک بنگاه کاملا خصوصی تبدیل شد .« اعتبار صنفی » در دو بنگاهی که دربخش مالی فعالیت می کنند ، سهامدار اصلی به شمار می رود .
ویژگیهای تعاونی
شبکه « شرکت اعتبار صنفی» ، دارای خصوصیات تعاونی است، از انجمن های اعتبار ، شرکتهای اعتبار و شرکتهای ضمانت متقابل تشکیل شده است . با این همه ، نظر به اینکه این شبکه یک فدراسیون موسسه اعتباری به شمار نمی رود ، اعضای آن مجبور به همبستگی با این شرکت نیستند .
« شرکت اعتبار صنفی» خود اساسنامه اعضای وابسته را به رسمیت می شناسد . برای نیل به آن اهداف ، این اعضاء باید اهداف مشابه با « اعتبار صنفی » داشته و به عنوان یک موسسه اعتباری شناخته شوند. اعضای وابسته باید به صورت شرکت تعاونی با مسئولیت محدود درآیند . سود توزیع شده بین اعضاء نباید از نرخ بهره تعیین شده توسط قانون ، تجاوز نماید . اعضای آن نباید در پی ثروت اندوزی برای اعضاء خود باشند.
بانک سیرا (بلژیک)
Banque Cera
(Belgique)
مشخصات عمومی
صندوق رایفایزن (La caisse Raiffeisenkas) (CERA) یک بانک تعاونی بلژیک، مختص افرادی است، که حضوری فعال در بازارهای بنگاههای کوچک، طبقات متوسط و نیز کشاورزی و پرورش گل دارد. این بازارها تقریباً 90% کل مشتریان این بانک و عموماً 65% محصول خاص آن را تشکیل می دهند. در بلژیک، این بانک رهبری بلامنازع بازار کشاورزی را در دست دارد. در 1996 این بانک در بازار بلژیک رتبه هفتم را از نظر دارایی در اختیار داشت و مقام 157 درسطح جهانی. در سال 1996، میزان پس انداز اعضاء به 39 میلیارد دلار می رسید، در حالی که اعتبارها 24 میلیارد دلار و میزان دارایی 42 میلیارد دلار بود.
تاریخ CERA را به تاریخچه تعاونی های بلژیکی که در سال 1892 با نام "اتحادیه صنفی پس انداز و وام" "(Guilde d’Epargne et de prêt) زاده شدند، پیوند می دهند. هدف این تعاونی ها که از افکار، ف.و.رایفایزن الهام گرفته بودند، مبارزه با فقر در بخش کشاورزی بود. بانی این نهضت، سازمان نوپای انجمن کشاورزی بلژیک، یعنی Boerenbond بود. در سال 1935، اتحادیه های صنفی متشکل شده و نام "صندوق های روستایی" یا (Raiffeissenkassen) گرفتند. سازمان تشکیلاتی آن مرکز صندوق های روستایی Boeren bond بلژیک بود، که بیشتر با نام فلاماند آن یعنی ( Caisse Raiffeisenkas) "صندوق رایفایزن" شهرت دارد. به مرور زمان، نام خلاصه شده "سرا" CERA تنها نام این مرکز، شرکت های محلی و شعبات آنها شد. این صندوق ها، که مدت های طولانی در بخش کشاورزی و در سرزمین فلامان منزوی بودند، از بهم خوردن مقررات مالی در بلژیک، از 1967 تا 1980 استفاده کردند، تا وظیفه خود را گسترش داده و به تمام بخش های مالی نفوذ پیدا کنند و به عنوان یک بانک کامل به ارایه همه نوع خدمات مالی بپردازند نمایندگی از Boerenbond بلژیک و " اتحادیه کشاورزی" (Alliance Agricole) در هیات مدیره آن حضور دارند.
CERA یک بانک عمومی و مستقل است که بر اساس اصول تعاونی بنا شده و محور سیاستهای آن را مشتری تشکیل می دهد . در 31 دسامبر 1996 ، کارکنان « سرا»4744 نفر بوده است.این بانک 449262 عضو دارد که در چهار بازار عمده آن گرده هم آمده اند : یعنی افراد ، کشاورزی و پروش گل ، بنگهای کوچک و متوسط و بازار صنفی ( بنگاههای بزرگ) . ظرفیت تجاری بانک بر فن آوری بسیار بالا و بهینه سازی دائمی ساختار سازمانی آن ، روشهای آن ، محصولات و خدمات آن تکیه دارد. این خدمات متنوع هستند و به طور خاص شامل نظامهای پرداخت ، حواله های سرمایه ساز، مدیریت ثروت ، سرمایه گذاری ، اوراق بهادار اروپائی و بیمه می شود . تلاشهای مهمی در جهت نو کردن محصولات صورت گرفته تا به طور مناسب پاسخگوی نیازهای مشتریان باشد .
در سال 1995 ، 73% دارائی آن را دارائی نزد موسسات اعتباری ، اوراق بهادار دولتی یا اعتبارهای رهنی تضمینی تشکیل می داد . اعتبارهایی که از ضمانتهای شخصی یا واقعی برخوردار هستند ، بخش عظیم دارائی ها را شامل می شوند ، نرخ قدرت پرداخت این « بانک سرا» 4/12 % است ، در حالی که رقم قانونی 8% تعیین شده است. سود خالص گروه به 197 میلیون دلار رسیده است ، که نسبت به سال قبل 2/71% افزایش نشان می دهد . این نتیجه را می توان تا حدودی ناشی از موقعیتهای شعب گروه به حساب آورد .
« گروه سرا » علاوه بر بانک ، 12 کارگزار تخصصی را در زمینه اعتبار /اجاره ، سرمایه گذاری ( شرکتهای سرمایه گذاری و سرمایه مشترک جهت سرمایه گذاری ) ، اصول غیر منقول ( مدیریت اموال غیر منقول ) و کرایه اتومبیل کنترل می نماید . قسمت اعظم این کارگزاران در طی 10 سال گذشته تشکیل شده اند و رشدی سریع داشته اند . « شرکت نیده » در بورس بلژیک ، در سال 1995 ، 3/5% بازار را در اختیار داشت . با وجود اینکه « سرا » مستقیما هیچ شرکت بیمه را کنترل نمی نماید ، با این همه یک قرارداد همکاری با « شرکت بیمه بوثرن بودند» (Boerenbond assurance ) بلژیک ( ABBSA) امضا کرده است . در سال 1993 میزان سهام آن در آن شرکت بیمه 44% بود . این بانک در طرحهای همکاری بین بانکها نیز شرکت می کند .
از فوریه 1995 « سرا» یک دفتر نمایندگی در پاریس ایجاد کرده که با « صندوق ملی اعتبار کشاورزی فرانسه » همکاری نزدیک دارد. « سرا » و westdeutsche Genoseenschafts ZentralBank( آلمان ) هر یک در محل دیگری به گشایش دفاتر نمایندگی اقدام کرده اند.جهانی شدن بانک « سرا» ، مشارکت آن را در گروه « اونکوبانکینگ» ( Unico Banking) ، یعنی توافق همکاری منعقد شده بین هشت بانک تعاونی اروپا ، افزایش داده است . این بانک همچنین امکانات توسعه در خارج از کشور را در دست بررسی دارد.
بانک اعضا مشتریان پایگاه سپرده ها اعتبارها دارائی سرمایه خالص
CERA 449.262 1.499.418 8/2 38.750.400 24.095.400 41/864.600 ___
باکوب S.C ____ 1.100.000 562 22.046.955 12.247.057 44.129.103 1.020.000
اعتبار حرفه ای 21 ____ 54 2.816.000 1.934.359 4.698.000 491.410
2.399.365 2.599.418 834 63.613.355 38.276.816 90.691.703 1.511.410
GDP در بلژیک – نرخ رشد واقعی
-3.4% (2009 est.)
1% (2008 est.)
2.6% (2007 est.)
سال GDP – نرخ رشد واقعی رتبه تغییر درضد تاریخ اطلاعات
2003 .60 % 172 2002 est.
2004 1.10 % 169 83.33 % 2003 est.
2005 2.60 % 148 136.36 % 2004 est.
2006 1.50 % 186 -42.31 % 2005 est.
2007 3.00 % 159 100.00 % 2006 est.
2008 2.80 % 165 -6.67 % 2007 est.
2009 1.00 % 175 -64.29 % 2008 est.
2010 -3.40 % 168 -440.00 % 2009 est.
GDP بلژیک – ترکیب برحسب بخش ها
کشاورزی: 0.8%
صنعت: 24.5%
خدمات: 74.7%
GDP بلژیک: تساوی قدرت خرید
US$381.4 billion (2009 est.)
US$394.9 billion (2008 est.)
US$391 billion (2007 est.)
منبع: International Monetary Fund - 2009 World Economic Outlook
بر اساس این گزارش، هم اکنون در کشور بلژیک شرکتهای داروئی تعاونی تا 19.5 درصد از اقتصاد آن را در اختیار دارند و این در حالی است که در کشور برزیل بیش از 40 درصد تولید ناخالص داخلی(GDP) و یا 6 درصد مجموع صادرات محصولات کشاورزی این کشور نیز مدیون شرکتهای تعاونی کشاورزی است. taavonghran.blogfa.com/post-3853.aspx
در کشور بلژیک نیز تا سال 2001، 29 هزار و 933 تعاونی به ثبت رسیده بود که مشغول فعالیت اقتصادی بوده اند. همچنین دانستن این موضوع که 2/13% از جمعیت 5/10 میلیون نفری کشور بلژیک عضو تعاونی های می باشد جالب می باشد. بررسی وضعیت تعاون در کشور نیوزیلند قاره اقیانوسیه نیز نشانگر این مطلب است که تعاونیها توانسته اند خود را به تمام نقاط دنیا برسانند و از این طریق 40 درصد از مردم این کشور را نیز در بخش تعاون منسجم کنند
http://www.pernews.com/news_item.asp?content_ID=147907
جایگاه فعلی تعاونی در بخشهای اثر گذار کشور
تعاونی های بلژیکی و مذاکرات اجتماعی
اگرچه تعاونی ها به طور مستقیم در مذاکرات اجتماعی دخالت ندارند، اما نقش مشاوره ای برعهده دارند. در بلژیک، مشاوره اجتماعی و فرهنگی توسط دو انجمن انجام میشود: انجمن اقتصاد مرکزی و انجمن کارکنان ملی. تعاونی ها نماینده مستقیمی در انجمن کارکنان ملی ندارند؛ FWA به عنوان اتحادیه تجاری کارفرمایان اقتصادی کمک می کند، اما هیچ تعاونی در بین اعضای خود ندارد. اگر مشکلی در ارتباط با تعاونی ها پیش بیاید، این انجمن می تواند به عنوان یک انجمن حرفه ای، به صورت مستقیم به سازمانهای تعاونی مشاوره دهد. به عنوان یک مثال می توان به پیاده سازی SCE اشاره داشت.
در انجمن اقتصاد مرکزی، تعاونی ها نمایندگانی هم در جناح اتحادیه های تجاری و هم جناح کارفرمایان دارد؛ سازمان بین بخشی FEBECOOP عضوی از CEC است که به جناح کارکنان کمک می کند، درحالیکه شرکت های کشاورزی از طریق سازمانهای کارفرمایی معرفی میشوند. به علاوه، باید به این نکته نیز توجه داشت که بخش تعاون دارویی از طریق کمیسیون های معادل بخش خود مشاوره میشوند.
دریک سطح منطقه ای، تعاونی ها همچنین در سازمان های مشاوره ای نیز جای دارند. به عنوان مثال میتوان به انجمن اجتماعی Walloon اشاره کرد. این سازمان سه جانبه مشاوره (کارفرما، اتحادیه تجارت، اقتصاد اجتماعی)، نظرات خود را در مورد سیاست های منطقه ای مربوط به اقتصاد اجتماعی مطرح می کند.
همچنین در یک سطح منطقه ای، تعاونی های کشاورزی به صورت غیرمستقیم توسط انجمن های اجتماعی و اقتصادی معرفی میشوند (از جناح کارفرمایان). تعاونی ها در مشاوره های اقتصادی مطرح میشوند اما در خود مذاکرات اجتماعی مستقیماً جایگاهی ندارند.
قوانین حاکم بر تعاونی های بلژیک
قوانین بلژیک در مورد تعاونی ها بسیار لیبرال بوده و هیچ یک از اصول موسسات جدید تعاونی در آنها ذکر نمی شود. به منظور شناخت و پشتیبانی از تعاونی هایی که براساس این اصول فعالیت می کنند، یک انجمن ملی تعاونی در جولای 1995 تشکیل شد. این کنسول وظیفه تصویب تعاونی هایی را که درخواست آنها ارائه شده است درصورت کسب معیارهای زیر دارد. این معیارها تاحدود زیادی از حرکت بین المللی تعاونی ها نشات گرفته است (Royal Decree 8 ژانویه 1962):
- عضویت داوطلبانه
- حقوق مساوی برای رای دادن تمام اعضاء و یا محدود کردن حقوق رای در هیئت عمومی
- تعیین هیئت مدیره توسط مجمع عمومی
- سود سهام محدود (حداکثر 6%)
- سود سهام سرپرستی برای اعضاء متناسب با معاملات
از بین 40000 موسسه به شکل قانونی تعاونی ها، تنها 472 تعاونی توسط این کنسول ملی تعاونی در آگوست 2008 به تصویب رسیدند.
قوانین مالیاتی
در بلژیک، مالیات تعاونی ها نیز همانند دیگر موسسات 39% است. یک مالیات رکود اقتصادی این رقم را به 40.17% تغییر میدهد. همچنین زمانی که درآمد مشمول مالیات از 13 میلیون Bfr بالاتر نرود، سیستم کاهش نرخ تصاعدی وجود خواهد داشت. پایین ترین نرخ برای سودهای تا 1 میلیون Bfr برابر است با 28%. مزایای مالیاتی مختلفی برای تعاونی ها در بلژیک وجود دارد که توسط انجمن تعاونی های ملی تصویب می شود. مثلاً دسترسی به نرخ مالیاتی واسط اقتصادی که البته این مزایای مالیاتی تاحدودی محدود هستند.
در بلژیک، صاحبان تجارتی که بخواهند به نرخ های واسط مالیات بندی شوند باید پرداختی 1 میلیون Bfr را به حداقل یک دایرکتور پرداخت نمایند. تعاونی های تصویب شده از این قانون معاف می باشند. از نظر دیون مالیاتی، پایه مالیاتی تعاونی ها در بلژیک شامل سود سهام (درآمد سهم) پرداختی به اعضاء می باشد که البته برای تعاونی های مصوب، اولین 5000 Bfr به ازای هر خانواده در هرسال معاف خواهد بود. بالاتر از این مقدار، تعاونی ها در بلژیک با نرخ مالیات سرمایه 13% مالیات سود سهام می پردازند (برای سهام صادر شده پس از ژانویه 1994). در ارتباط با منشاء سود و هدف، هیچ تفاوتی در بدهی های مالیاتی وجود نخواهد داشت (مثلاً معاملات با اعضاء و غیراعضاء تفاوتی ندارد). در بلژیک تمام سرمایه های اندوخته، همانند دیگر صاحبان مشاغل، مشمول مالیات خواهند بود.
از سال 1992، کاهش پایه مالیات به دلیل زیان های سالهای قبل محدود شده و در قانون، حداکثر زیانی که می تواند هرسال جبران شود، به تصویب رسید.
اطلاعات Crossroads Bank of Enterprises در آپریل 2008 نشان می دهد که در بلژیک تقریباً 40000 موسسه با یک یا چند شکل از شخصیت حقوقی تعاونی فعال هستند. البته همه این تعاونی ها را براساس تعریف تعاونی ارائه شده توسط ICA در سال 1995 نمی توان تعاونی نامید.
http://www.rbt.treasury.gov.au/submissions/subshtml/Sub056.htm
اساسنامه:
تعریف شرکت تعاونی : شرکت تعاونی شرکتی است که در آن تعداد شرکا و سرمایه شرکت متغییر باشد ، هر شرکتی که سرمایه و تعداد اعضایش محدود نباشد ، شرکت تعاونی نامیده میشود .
اساسنامه:
اساسنامه باید حاوی موضوعات زیر باشد وگرنه از درجه اعتبار ساقط است .
مندرجات اجباری اساسنامه :
1- نام شرکت و مرکز آن
2- موضوع شرکت
3- تعیین دقیق اعضا
4- طرز تشکیل سرمایه کنونی و آینده شرکت و حداقل آن
مندرجات اختیاری :
1- مدت شرکت که از 30 سال متجاوز نخواهد بود
2- شرایط قبول و استعفاء و خروج شرکا و برداشت سرمایه
3- امور شرکت چگونه و به وسیله چه کسانی اداره خواهد شد و حتی المقدور قید طرز تعیین و عزل مدیرعامل و مدیران و هیئت ناظر و حدود اختیار مدت متصدی هر یک از ایشان .
4- حق شرکاء ، طریق دعوت ایشان به جلسات ، اکثریت لازم برای اتخاذ تصمیم و نحوه رای گیری
5- تقسیم سود و زیان
6- تعیین حدود مسئولیت مشترک و یا انفرادی اعضاء در قبال تعهدات شرکت و اینکه مسئولیت مذبور بر روی کلیه اموالشان می باشد و یا فقط در حدود میزان معین و مشخص .
علنی بودن اطلاعات و سندیت دفاتر و اسناد شرکت:
1- عموم افراد می توانند از صورت اعضاء و بیلان شرکت و اسناد که به موجب آن مدیران شرکت تعیین گردیده اند ، بدون چک ، هیچگونه وجهی اطلاع حاصل نمایند.
2- به هر کس که تقاضای رونوشت مدارک مذبور روی کاغذ عادی بدون تمبر فقط با پرداخت حق التحریر داده خواهد شد.
(نمایه،مقایسه قوانین تعاونی کشور های جهان ،تیرماه 1374،ص36-33)
نتیجه:
با توجه به بررسی های انجام شده در خصوص تعاونی های بلژیک ، این نکته قابل تشخیص می باشد که در فضای باز اقتصادی موجود در این کشور این شکل از بنگاههای اقتصادی تاثیری قابل لمسی در جریان اقتصادی، رشد و گسترش آن نداشته و بیشتر از آنکه تاثیر عملیاتی این نوع بنگاهها در اقتصاد بلژیک به چشم بخورد تاثیر تئوریک و مشاوره ای آن قابل بررسی می باشد . این موضوع را از وجود تنها یک بانک به عنوان شکلی از تعاونی که به صورت عملیاتی در کشور بلزیک در حال فعالیت می باشد میتوان به خوبی دریافت ، همچنین بخش تعاونی تنها در فعالیت توزیع و پخش دارو در گوشه از صنعت این کشور در حال فعالیت می باشد . کلیه مباحث مطروح در فوق می توان این موضوع را دریافت که بخش تعاونی بلژیک بیشتر جنبه مشاوره ای و تئوری سازی در اقتصاد کشور داشته که متولیان بخش تعاونی در ایران می توانند بیشتر از این جنبه به تحقیق در اقتصاد بلژیک پرداخته و نتایج آن را با توجه به زیرساختهای اقتصادی به صورت خاص در بخش تعاونی در ایران به کار گیرند .
منابع و ماخذ
1-http://www.rbt.treasury.gov.au/submissions/subshtml/Sub056.htm
2- http://www.ica.coop/coop/statistics.html
3- http://en.wikisource.org/wiki/Consumers_Cooperative_Societies
4- http://www.traveldocs.com/be/economy.htm
5- www.iranembassy.be/Farsi/HTM/ecobelge.htm
6- http://www.nikrah.com/residency/belgium
7-http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=3986
8- http://meinexile.blogspot.com/2005/10/blog-post_16.html
9- International Monetary Fund - 2009 World Economic Outlook.
10-taavonghran.blogfa.com/post3853.aspx
11- http://www.pernews.com/news_item.asp?content_ID=147907
۱۲.نمایه،مقایسه قوانین تعاونی کشور های جهان ،تیرماه 1374،شماره 46
۱۳.سازمان مرکزی تعاون کشور،وزارت تعاون،1348
۱۴.تصویری از بانکهای تعاونی جهان ،دانیل کوته ، مارتین وزنیا، میشل تترو، 1379 ، ناشر وزارت تعاون